مبانی تئوری رنگ

در این مقاله به مبانی تئوری رنگ میپردازیم؛ رنگ ها نوساناتی از انرژی الکترومغناطیسی با طول موج های مشخص هستند و به این دلیل ما آنها را میبینیم در واقع همه رنگ ها از نور نشاًت میگیرند. از ترکیب تمام رنگ های نور، سفید و از نبود نور سیاه به وجود می آید اما در نقاشی و جوهر همه چیز برعکس است. رنگ سفید از عدم وجود رنگدانه حاصل میشود در حالی که رنگ سیاه ترکیبی از همه رنگدانه ها است.

چرخه رنگ

چرخه رنگ ابزاری مرجع برای ایجاد جفت سازی و ترکیب رنگ ها باهم است. یک چرخه رنگ استاندارد از رنگ های اصلی، ثانویه و درجه سوم تشکیل میشود.

بقیه دایره یا چرخه های رنگ شامل همین رنگ ها هستند، اما تغییرات مقادیر یا اشباع رنگها را نشان میدهند.

رنگ های اصلی

میتوانید به آنها رنگ های مرجع نیز بگویید چرا که از مخلوط و ترکیب رنگ های دیگر ساخته نمی شوند.

آّبی هیچ قرمز یا زردی ندارد، قرمز فاقد زرد یا آبی است و زرد هم  قرمز و آبی در خود ندارد.

رنگ های ثانویه

نتیجه ی ترکیب و مخلوط رنگ های اصلی رنگ های ثانویه را به وجود می آورند.

زرد + قرمز = نارنجی

زرد + آبی = سبز

آبی + قرمز = بنفش

رنگ های ثالث یا درجه سوم

در آخر از ترکیب دو گروه بالا رنگ های درجه سوم ساخته میشوند. در چرخه رنگ آنها را میتوانید بین رنگ های اصلی و ثانویه ببینید.

ترکیب یک رنگ

رنگ ها همیشه با سه کیفیت تعریف میشوند: رنگدانه (hue)، اشباع (saturation)، مقدار (value) یا به طور مخفف HSV.

• رنگدانه: همان رنگ یا سایه است که قسمت های چرخه رنگ را تشکیل میدهد.
• اشباع: شدت، خلوص، غنای رنگ را اشباع میگویند. زمانی که بیشترین میزان اشباع را داریم قوی ترین حالت hue یا رنگدانه به وجود می آید.
• مقدار: مهم ترین ویژگی که شامل میزان روشنایی و تیرگی رنگ را مشخص میکند. بدون این مولفه سطح های مختلف اشباع و حتی رنگ وجود نخواهد داشت.

رنگ های گرم و سرد

رنگ ها باعث ایجاد حال و هوای خاص میشوند و به طور کلی از نظر ایجاد نوع احساسات به دو خانواده ی گرم و سرد تقسیم میشوند.

• رنگ های گرم: قسمت های قرمز، نارنجی و زرد چرخه رنگ را تشکیل میدهند. میتوان برای انتقال احساسات مختلفی از جمله: عشق، انرژی و نشاط از آنها استفاده کرد.
• رنگ های سرد: قسمت های بنفش، سبز و آبی چرخه رنگ را تشکیل میدهند. از آنها برای نشان دادن صلح، طبیعت و هارمونی استفاده میشود.

رنگ های یک خانواده حتی میتوانند سردتر و یا گرم تر از یکدیگر باشند. مثلا یک قرمز گرم متمایل به طیف نارنجی است در حالی که یک قرمز سرد متمایل به طیف رنگ سبز است.

حتی رنگ خاکستری هم میتواند هر دو احساس سرد یا گرم را بسته به این که در چرخه رنگ مایل به کدام سمت است، ایجاد کند.

ارتباط رنگ ها

چرخه رنگ ابزاری برای فهمیدن ارتباط بصری رنگ ها است و این امکان را فراهم میکند تا سریع و به راحتی از طریق ارتباط رنگ ها ترکیب های مناسب و موثر را کشف کنید.

پالت تک رنگ (Monochromatic)

پالت های رنگی تک رنگ، یک مجموعه شامل روشن‌ترین و تیره‌ترین حالت یک رنگ است و میتوانند هر تعداد سایه و رنگی داشته باشند. اما به طور کلی پالت هایی که بیشتر از نه قسمت دارند باعث میشوند چشم به راحتی تفاوت ها را متوجه نشود.

مبانی تئوری رنگ و رنگ های مجاور (Analogous)

مجموعه های آنالوگ از سه تا پنج رنگ مجاور روی چرخ رنگ تشکیل شده اند. به دلیل نزدیک بودن رنگ های انتخابی، برای نشان دادن تم هایی مثل توافق و حمایت میتوان از این چینش استفاده کرد. هر چقدر تعداد رنگ ها بیشتر باشد تنوع بیشتری ایجاد میشود به خصوص با تغییر میزان و اشباع رنگ ها.

مبانی تئوری رنگ و رنگ های سه‌گانه (Triadic)

از سه رنگ که با فاصله یکسان در چرخه رنگ قرار گرفته اند ساخته میشود و با توجه به این فاصله این ترکیب میتواند احساس انرژی و کاریزما ایجاد کند.

مبانی تئوری رنگ و رنگ های مکمل (Complementary)

روی چرخه رنگ از دو رنگی که درست روبروی هم هستند ساخته میشود. در صورت نیاز، میتوانید با خنثی  کردن رنگ های موجود در این  پالت، میزان انرژی و تأکید را کاهش دهید.

مبانی تئوری رنگ و رنگ های مجاور مکمل (Split Complementary)

این پالت از ترکیب یک رنگ با دو رنگ که کنار هم قرار دارند ساخته میشود مثلا آب با قرمز_زرد و زرد_نارنجی. از آنجا که این پالت از دو رنگ کنار هم و یک رنگ در سمت مقابل آنها در چرخه رنگ تشکیل شده است، میتوانید از آن برای نشان دادن هماهنگی و اختلاف استفاده کنید.

رنگ های مستطیلی (Tetradic)

تتراتیک یعنی چهار و این پالت رنگ از کشیدن مربع یا مستطیل روی چرخه رنگ به وجود می آید. همه طرح های تترادیک از دو رنگ مکمل تشکیل شده اند و به دلیل استفاده از دو رنگ گرم تر و دو رنگ سرد تر برای ایجاد تعادل، از میزان اشباع هر چیزی که بیش از حد جیغ و زننده است کم کنید تا خنثی شود.

امیدواریم این مقدمه در مورد مبانی تئوری رنگ و روابط رنگ ها برای شما مفید و آموزنده بوده باشد! لطفاً هر طرح جالب یا هر رنگی را که ایجاد کردید با ما به اشتراک بگذارید.

مطلب پیشنهادی: راهنمای جامع تئوری رنگ برای عکاسان

راستی میتوانید آخرین مطالب ما را از طریق تلگرام و اینستاگرام نیز دنبال کنید. برای عضویت در کانال تلگرام و اینستاگرام بیت گرف روی دکمه زیر کلیک کنید. همچنین فیلم ها با کیفیت های مختلف در یوتیوب هم قرار دارد.

TELEGRAM INSTAGRAM youtube