فیلتر تیره خاکستری (Neutral Density) یا همان فیلتر ND

آیا فیلتری وجود دارد که بتواند عمق میدان را برایتان کاهش دهد؟ آیا فیلتری هست که با آن بتوانید حرکت را نشان دهید (پانینگ) یا آن آبشاری را که به سرعت حرکت میکند به دریایی از حباب های کف مانند تبدیل کنید؟

بدانید که وجود دارد و نام آن فیلتر تیره خاکستری(neutral density) است .(معمولا نام این فیلتر را در ترجمه فارسی " تراکم خنثی" ترجمه میکنند که نامی نا مفهوم است و شنونده از این نام ، به کاربرد فیلتر پی نمیبرد. در نام اصلی این فیلتر density از نظر لغوی به معنی تراکم و غلظت و معرف یک پوشش یا تیرگی روی فیلتر است و neutral معرف رنگ این پوشش است که این کلمه در زبان انگلیسی اگر صفت رنگ باشد به مفهوم رنگ های خاکستری رنگ است. بنابراین برای یک معادل گذاری درست معنایی به نظر من "فیلتر تیره خاکستری" معادل معنا دار و با مسما تری برای نام این فیلتر است که هم نشان دهنده ی تیره بودن فیلتر و هم نشانگر رنگ این تیرگی است ، دقیقا همان مفهومی که در زبان انگلیسی از نام این فیلتر برداشت میشود.)

هدف اصلی فیلتر تیره خاکستری یا همان فیلتر ND در عکاسی

هدف اصلی فیلتر تیره خاکستری (که به آن فیلتر ND میگویند) این است که شدت نور را در هر منظره ای کاهش دهد. این فیلتر شبیه عینک های آفتابی عمل میکند ، و بدون دستکاری در رنگ کلی (به خاطر رنگ خنثای خاکستری که دارد ) ، روشنایی کلی منظره را کاهش می دهد. دقیقا شبیه عینک های آفتابی که دارای تیرگی های مختلفی است ، فیلتر های ND  نیز با شماره تیرگی های مختلفی عرضه میشوند که هر شماره معرف مقدار گام نوری است که این فیلتر کاهش می دهد . بنابراین ، مثلا یک فیلتر ND3 روشنایی نور یا مقدار نور ورودی به لنز را 3 گام کم میکند.

این کاهش شدت نور امکان استفاده از گشادگی لنز بازتر (در نتیجه عمق میدان کمتر) یا استفاده از سرعت شاتر کم تر را برای شما فراهم میکند. برای مثال اگر از ایزو 400 استفاده می کردم و میخواستم در آبشار اثر پنبه ای شکل ایجاد کنم ، ابتدا می بایست لنز را روی بسته ترین گشادگی ممکن ، مثلا F/22  تنظیم کنم. سپس می بایست سرعت شاتر را بر اساس نور موجود تنظیم می کردم ، فرض کنید روی 1/15 ثانیه ، در 1/15 ثانیه من نمیتوانستم اثر پنبه ای را ایجاد کنم ، زیرا سرعت شاتر زیاد بود . برای ثبت این اثر حداقل به سرعتی در حدود 1/4 ثانیه نیاز داشتم . اگر از یک فیلتر ND  سه گام استفاده میکردم ، میتوانستم شدت نور را سه گام کم کنم . با استفاده از فیلتر ، نورسنج به من میگوید که F/22  در 1/15 ثانیه به اندازه سه گام کم نور است ، بنابراین میبایست سرعت شاتر را روی 1/2 ثانیه تنظیم میکردم (1/5 ثانیه به 1/8 ثانیه به 1/4 ثانیه به 1/2 ثانیه ، سه گام است) ، که برای ثبت اثر پنبه ای که میخواستم به اندازه کافی آهسته است.

مشکل دیگری نیز هست که فیلتر ND راه حل خوبی برای آن است . فرض کنید که میخواهید در یک بازار گل روباز ، عکس پرتره ای از یک دستفروش بگیرید . سوژه تان را در فاصله سه متری دیواری از سبد های گل قرار میدهید. میخواهید با ایجاد پس زمینه ای از رنگ و شکل گل های خارج از فوکوس ، تمام وزن بصری عکس را روی دستفروش قرار دهید. بنابراین یک لنز کوتاه تله فوتو (مثلا 135mm  ) با دیافراگم باز (مثلا F/4  ) انتخاب میکنید تا بتوانید عمق میدان را به دستفروش محدود کنید . همان طور که سرعت شاتر را تنظیم میکنید متوجه میشوید که به انتهای تنظیم سرعت رسیده اید ( مثلا 2000/1 ثانیه ) ، اما نورسنج شما هنوز نور دو گام زیاد است. میتوانید لنز را تا F/8  ببندید ، اما این عمق میدان را زیاد میکند ، جزییات زیادی را در پس زمینه نشان میدهد . با اضافه کردن یک فیلتر ND سه گام روی لنز ، نورسنج دوربین ، F/4 در 1/1000 ثانیه را به عنوان نور سنجی درست نشان داده ، عمق میدان مورد نظر شما را ایجاد میکند .

هر چند میتوانید فیلتر های ND  که شدت نور را از 1 تا 4 گام کاهش میدهد خریداری کنید ، ترجیح شخصی من فیلتر 3 گام است . در طول زمان خواهید دید که برای داشتن سرعت های شاتر کم ، یا برای استفاده از گشادگی لنز بزرگتر بدون نگرانی از پر نور شدن عکس ، این تنها چیزی است که باید داشته باشید. در زیر فایده استفاده از این فیلتر 3 استاپ را می بینید.